Plan wynikowy

Elektrostatyka (6-7 godz. + 2 godz. (łącznie) na powtórzenie materiału (podsumowanie działu) i sprawdzian)

R —treści nadprogramowe

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	

	podstawowe	ponadpodstawowe	

	konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Elektryzowanie ciał
(1-2 godz.)	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady elektryzowania ciał przez tarcie	X				

	planuje doświadczenie związane z badaniem właściwości ciał naelektryzowanych przez tarcie 
i wzajemnego oddziaływania ciał naładowanych		X			

	wyodrębnia zjawisko elektryzowania ciał przez tarcie z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia			X		

	demonstruje zjawiska elektryzowania przez tarcie i wzajemnego oddziaływania ciał naładowanych		X			

	szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku pomiaru siły, opisuje sposób elektryzowania ciał przez tarcie i własności ciał naelektryzowanych w ten sposób	X				

	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów 
i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny		X			

	wymienia rodzaje ładunków elektrycznych i odpowiednio je oznacza	X				

	rozróżnia ładunki jednoimienne i różnoimienne	X				

	opisuje jakościowo oddziaływanie ładunków jednoimiennych i różnoimiennych		X			

	wskazuje sposoby sprawdzenia, czy i jak ciało jest naelektryzowane			X		

	opisuje budowę i działanie maszyny elektrostatycznej				X	
Budowa
atomu. Jednostka
ładunku elektrycznego

(1 godz.)

	posługuje się symbolem ładunku elektrycznego i jego jednostką w układzie SI	X				
	opisuje budowę atomu		X			
	posługuje się pojęciem ładunku elektrycznego jako wielokrotności ładunku elektronu (ładunku elementarnego)			X		
	wyjaśnia, jak powstają jony dodatni i ujemny			X		
	odróżnia kation od anionu		X			
	wyszukuje i selekcjonuje informacje dotyczące ewolucji poglądów na temat budowy atomu				X	

R – treści nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	

	podstawowe	ponadpodstawowe	

	konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
RPrawo Coulomba. Pole elektrostatyczne
(1 godz.)

Przewodniki i izolatory
(1 godz.)

	planuje doświadczenie związane z badaniem wzajemnego oddziaływania ciał naładowanych, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia		X			
	demonstruje zjawisko wzajemnego oddziaływania ciał naładowanych i bada doświadczalnie, od czego zależy siła oddziaływania ciał naładowanych		X			
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyciąga wnioski i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	formułuje jakościowe prawo Coulomba	X				
	stosuje jakościowe prawo Coulomba w prostych zadaniach, posługując się proporcjonalnością prostą		X			
	szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych			X		
	wyszukuje i selekcjonuje informacje dotyczące życia i dorobku Coulomba		X			
	Rformułuje prawo Coulomba			X		
	Rprojektuje i przeprowadza doświadczenia przedstawiające kształt linii pól elektrostatycznych				X	
	Rwyjaśnia znaczenie pojęcia pola elektrostatycznego; wymienia rodzaje pól elektrostatycznych			X		
	Rrozwiązuje proste zadania obliczeniowe z zastosowaniem prawa Coulomba			X		
	Rrozwiązuje złożone zadania obliczeniowe z zastosowaniem prawa Coulomba				X	
Przewodniki 
i izolatory
(1 godz.)

	odróżnia przewodniki od izolatorów, podaje odpowiednie przykłady	X				
	uzasadnia podział na przewodniki i izolatory na podstawie ich budowy wewnętrznej		X			
	analizuje kierunek przepływu elektronów podczas elektryzowania ciał przez tarcie			X		
	przeprowadza doświadczenie wykazujące, że przewodnik można naelektryzować				X	
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyciąga wniosek i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny		X			
	wskazuje przykłady wykorzystania przewodników i izolatorów w życiu codziennym		X			
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych) dotyczących wykorzystania przewodników i izolatorów			X		

	R – treści nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	

	podstawowe	ponadpodstawowe	

	konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Sposoby elektryzowania ciał. Zasada zachowania ładunku elektrycznego (2 godz.)	formułuje zasadę zachowania ładunku elektrycznego	X				

	planuje doświadczenia związane z badaniem elektryzowania ciał przez dotyk, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia		X			

	bada elektryzowanie ciał przez dotyk, posługując się elektroskopem	X				

	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów 
i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny		X			

	opisuje zjawisko elektryzowania ciał przez dotyk		X			

	porównuje sposoby elektryzowania ciał przez tarcie i dotyk (wyjaśnia, że oba sposoby polegają na przepływie elektronów, i analizuje kierunek przepływu elektronów)			X		

	stosuje zasadę zachowania ładunku elektrycznego		X			

	wyjaśnia, na czym polegają zobojętnienie i uziemienie		X			

	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady elektryzowania ciał przez dotyk	X				

	Rbada doświadczalnie elektryzowanie ciał przez indukcję			X		

	Ropisuje elektryzowanie ciał przez indukcję, stosując zasadę zachowania ładunku elektrycznego 
i prawo Coulomba			X		

	Rwskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady elektryzowania ciał przez indukcję				X	

	Rposługuje się pojęciem dipola elektrycznego				X	

	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych), wskazuje m.in. przykłady występowania i wykorzystania zjawiska elektryzowania ciał, opisuje powstawanie pioruna i działanie piorunochronu			X		

	Ropisuje wpływ elektryzowania ciał na organizm człowieka				X	

Prąd elektryczny (13 godz. + 2 godziny (łącznie) na powtórzenie materiału (podsumowanie działu) i sprawdzian)

R - treści nadprogramowe

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	

	podstawowe	ponadpodstawowe	

	konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Prąd elektryczny. Napięcie elektryczne
(1 godz.)

	opisuje przepływ prądu w przewodnikach jako ruch elektronów swobodnych, analizuje kierunek przepływu elektronów		X			
	posługuje się (intuicyjnie) pojęciem napięcia elektrycznego i jego jednostką w układzie SI	X				
	posługuje się pojęciem potencjału elektrycznego jako ilorazu energii potencjalnej ładunku i wartości tego ładunku				X	
	wyodrębnia zjawisko przepływu prądu elektrycznego z kontekstu		X			
	podaje warunki przepływu prądu elektrycznego w obwodzie elektrycznym	X				
	planuje doświadczenie związane z budową prostego obwodu elektrycznego			X		
	buduje proste obwody elektryczne		X			
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów	X				
	przelicza wielokrotności i podwielokrotności					
Natężenie prądu elektrycznego (1 godz.)	posługuje się pojęciem natężenia prądu elektrycznego i jego jednostką w układzie SI	X				

	podaje definicję natężenia prądu elektrycznego		X			

	wyjaśnia, kiedy natężenie prądu wynosi 1 A		X			

	przelicza podwielokrotności (przedrostki mikro-, mili-), przelicza jednostki czasu (sekunda, minuta, godzina)	X				

	rozwiązuje proste zadania rachunkowe, stosując do obliczeń związek między natężeniem prądu, wielkością ładunku elektrycznego i czasem; rozróżnia wielkości dane i szukane; szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych; zapisuje wynik obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2-3 cyfr znaczących)			X		

	rozwiązuje złożone zadania rachunkowe z wykorzystaniem wzoru na natężenie prądu elektrycznego				X	
Obwody prądu elektrycznego. Pomiar
natężenia 
i napięcia
(2 godz.)

	wyjaśnia, czym jest obwód elektryczny, wskazuje: źródło energii elektrycznej, przewody, odbiornik energii elektrycznej, gałąź i węzeł		X			
	wymienia przyrządy służące do pomiaru napięcia i natężenia prądu elektrycznego	X				
	rysuje schematy prostych obwodów elektrycznych (wymagana jest znajomość symboli elementów: ogniwo, żarówka, wyłącznik, woltomierz, amperomierz)		X			
	rozróżnia sposoby łączenia elementów obwodu elektrycznego: szeregowy i równoległy	X				

R – treści nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)	
Cele operacyjne

Uczeń:	Wymagania	
		podstawowe	ponadpodstawowe	
		konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
	planuje doświadczenie związane z budową prostych obwodów elektrycznych oraz pomiarem natężenia prądu i napięcia elektrycznego, wybiera właściwe narzędzia pomiaru; wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia, szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku pomiaru			X		
	buduje proste obwody elektryczne według schematu		X			
	mierzy natężenie prądu elektrycznego, włączając amperomierz do obwodu elektrycznego szeregowo, 
i napięcie, włączając woltomierz do obwodu elektrycznego równolegle, z dokładnością do 2-3 cyfr znaczących; przelicza podwielokrotności (przedrostki mikro-, mili-)			X		
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny (schemat obwodu elektrycznego)	X				
	stosuje zasadę zachowania ładunku elektrycznego	X				
	formułuje I prawo Kirchhoffa		X			
	rozwiązuje proste zadania obliczeniowe z wykorzystaniem I prawa Kirchhoffa (gdy do węzła dochodzą trzy przewody)		X			
	rozwiązuje złożone zadania obliczeniowe z wykorzystaniem I prawa Kirchhoffa (gdy do węzła dochodzi więcej przewodów niż trzy)			X		
	wyszukuje, selekcjonuje i krytycznie analizuje informacje, np. o zwierzętach, które potrafią wytwarzać napięcie elektryczne, o dorobku G.R. Kirchhoffa				X	
R Przepływ
prądu elektrycz-
nego przez ciecze i gazy
(2 godz.)

	Rplanuje doświadczenie związane z badaniem przepływu prądu elektrycznego przez ciecze				X	
	Rdemonstruje przepływ prądu elektrycznego przez ciecze			X		
	Ropisuje przebieg i wynik doświadczenia związanego z badaniem przepływu prądu elektrycznego przez ciecze			X		
	Rpodaje warunki przepływu prądu elektrycznego przez ciecze, wymienia nośniki prądu elektrycznego w elektrolicie			X		
	Rwyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa i dlaczego w doświadczeniu wzrost stężenia roztworu soli spowodował jaśniejsze świecenie żarówki				X	
	Rbuduje proste źródło energii elektrycznej (ogniwo Volty lub inne)			X		
	Rwyjaśnia działanie ogniwa Volty				X	
	Rwymienia i opisuje chemiczne źródła energii elektrycznej			X		
	Rrozróżnia ogniwo, baterię i akumulator		X			
	Ropisuje przepływ prądu elektrycznego przez gazy				X	

R - treści nadprogramowe

Temat lekcji (niezbędny

Cele operacyjne

Uczeń:	Wymagania	
		podstawowe	ponadpodstawowe	
		konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Opór elektryczny
(2 godz.)	planuje doświadczenie związane z wyznaczaniem oporu elektrycznego opornika za pomocą woltomierza i amperomierza, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia				X	
	wyznacza opór elektryczny opornika lub żarówki za pomocą woltomierza i amperomierza		X			
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów 
i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	formułuje prawo Ohma		X			
	posługuje się pojęciem oporu elektrycznego i jego jednostką w układzie SI		X			
	odczytuje dane z tabeli i zapisuje dane w formie tabeli	X				
	sporządza wykres zależności natężenia prądu od przyłożonego napięcia na podstawie danych 
z tabeli (oznaczenie wielkości i skali na osiach); odczytuje dane z wykresu		X			
	stosuje prawo Ohma w prostych obwodach elektrycznych		X			
	rozpoznaje zależność rosnącą na podstawie danych z tabeli i na podstawie wykresu; rozpoznaje proporcjonalność prostą na podstawie danych z tabeli lub na podstawie wykresu; posługuje się proporcjonalnością prostą	X				
	bada zależność oporu elektrycznego od długości przewodnika, jego pola przekroju poprzecznego 
i materiału, z jakiego jest przewodnik zbudowany				X	
	wyjaśnia, od czego zależy opór elektryczny			X		
	posługuje się pojęciem oporu właściwego			X		
	posługuje się tabelami wielkości fizycznych w celu wyszukania oporu właściwego		X			
	wymienia rodzaje oporników			X		
	przelicza podwielokrotności i wielokrotności (przedrostki mikro-, mili-, kilo-, mega-)		X			
	rozwiązuje proste zadania rachunkowe z wykorzystaniem prawa Ohma, zapisuje wielkości dane 
i szukane, zapisuje wynik obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2-3 cyfr znaczących)		X			
	szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych			X		
	rozwiązuje złożone zadania rachunkowe z wykorzystaniem prawa Ohma i zależności między oporem przewodnika a jego długością i polem przekroju poprzecznego				X	

R – treści nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	

	podstawowe	ponadpodstawowe	

	konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Praca i moc prądu elektrycznego (2 godz.)	przedstawia sposoby wytwarzania energii elektrycznej i ich znaczenie dla ochrony środowiska przyrodniczego			X		

	wymienia formy energii, na jakie zamieniana jest energia elektryczna we wskazanych urządzeniach, np. używanych w gospodarstwie domowym	X				

	podaje przykłady urządzeń, w których energia elektryczna zamienia się na inne rodzaje energii, i wymienia te formy energii		X			

	opisuje zamianę energii elektrycznej na energię (pracę) mechaniczną			X		

	demonstruje zamianę energii elektrycznej na pracę mechaniczną				X	

	posługuje się pojęciami pracy i mocy prądu elektrycznego	X				

	oblicza pracę i moc prądu elektrycznego (w jednostkach układu SI)		X			

	przelicza energię elektryczną podaną w kilowatogodzinach na dżule i odwrotnie		X			

	planuje doświadczenie związane z wyznaczaniem mocy żarówki (zasilanej z baterii) za pomocą woltomierza i amperomierza			X		

	wyznacza moc żarówki (zasilanej z baterii) za pomocą woltomierza i amperomierza		X			

	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów 
i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				

	posługuje się pojęciem natężenia i pracy prądu elektrycznego i wyjaśnia, kiedy między dwoma punktami obwodu elektrycznego panuje napięcie 1 V			X		

	Rposługuje się pojęciem sprawności odbiornika energii elektrycznej, oblicza sprawność silniczka prądu stałego				X	

	przelicza podwielokrotności i wielokrotności (przedrostki mikro-, mili-, kilo-, mega-), przelicza jednostki czasu (sekunda, minuta, godzina, doba), zapisuje wynik obliczenia jako przybliżony (z dokładnością do 2-3 cyfr znaczących)		X			

	rozwiązuje proste zadania obliczeniowe z wykorzystaniem wzoru na pracę i moc prądu elektrycznego, rozróżnia wielkości dane i szukane		X			

	rozwiązuje złożone zadania obliczeniowe z wykorzystaniem wzoru na pracę i moc prądu elektrycznego; szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych				X	

R- treści nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	

	podstawowe	ponadpodstawowe	

	konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Użytkowanie energii elektrycznej
(3 godz.)	buduje według schematu obwody złożone z oporników połączonych szeregowo lub równolegle				X	

	Rposługuje się pojęciem oporu zastępczego			X		

	Roblicza opór zastępczy dwóch oporników połączonych szeregowo			X		

	Roblicza opór zastępczy dwóch oporników połączonych równolegle				X	

	Roblicza opór zastępczy dwóch oporników połączonych szeregowo lub równolegle		X			

	Roblicza opór zastępczy więcej niż dwóch oporników połączonych szeregowo lub równolegle			X		

	Roblicza opór zastępczy układu oporników, w którym występują połączenia szeregowe i równoległe				X	

	opisuje zasady bezpiecznego użytkowania domowej instalacji elektrycznej		X			

	wskazuje niebezpieczeństwa związane z użytkowaniem domowej instalacji elektrycznej	X				

	wyjaśnia rolę bezpiecznika w domowej instalacji elektrycznej, wymienia rodzaje bezpieczników		X			

	opisuje wpływ prądu elektrycznego na organizmy żywe			X		

 Magnetyzm (10 godz. + 2 godz. (łącznie) na powtórzenie materiału (podsumowanie działu) i sprawdzian)		R – treści	nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	

	podstawowe	ponadpodstawowe	

	konieczne	podstawowe	Rozszerzające	dopełniające	
Bieguny magnetyczne
(1 godz.)	podaje nazwy biegunów magnetycznych magnesu trwałego i Ziemi	X				

	planuje doświadczenie związane z badaniem oddziaływania między biegunami magnetycznym 
a magnesami sztabkowymi			X		

	demonstruje oddziaływanie biegunów magnetycznych		X			

	opisuje charakter oddziaływania między biegunami magnetycznymi magnesów	X				

	opisuje zachowanie igły magnetycznej w obecności magnesu	X				

	opisuje zasadę działania kompasu		X			

	opisuje oddziaływanie magnesów na żelazo, podaje przykłady wykorzystania tego oddziaływania		X			

	wyjaśnia, czym charakteryzują się substancje ferromagnetyczne, wskazuje przykłady ferromagnetyków		X			

	wyjaśnia, na czym polega magnesowanie ferromagnetyka, posługując się pojęciem domen magnetycznych				X	

	"posługuje się pojęciem pola magnetycznego			X		

	"bada doświadczalnie kształt linii pola magnetycznego magnesów sztabkowego i podkowiastego				X	

	"przedstawia kształt linii pola magnetycznego magnesów sztabkowego i podkowiastego			X		
Właściwości magnetyczne przewodnika, przez który płynie prąd elektryczny 
(2 godz.)	planuje doświadczenie związane z badaniem działania prądu płynącego w przewodzie na igłę magnetyczną			X		

	demonstruje działanie prądu płynącego w przewodzie na igłę magnetyczną (zmiany kierunku wychylenia przy zmianie kierunku przepływu prądu, zależność wychylenia igły od pierwotnego jej ułożenia względem przewodu)		X			

	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów 
i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny		X			

	opisuje działanie przewodnika, przez który płynie prąd, na igłę magnetyczną	X				

	opisuje (jakościowo) wzajemne oddziaływanie przewodników, w których płynie prąd		X			

	określa biegunowość magnetyczną przewodnika kołowego, przez który płynie prąd elektryczny			X		

	Rformułuje definicję 1 A				X	

	Rzauważa, że wokół przewodnika z prądem istnieje pole magnetyczne		X			

	Ropisuje pole magnetyczne wokół i wewnątrz zwojnicy, przez którą płynie prąd elektryczny			X		

	Rdemonstruje i określa kształt i zwrot linii pola magnetycznego za pomocą reguły prawej dłoni				X	

				R – treści	nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	
		podstawowe	ponadpodstawowe	
		konieczne	podstawowe	Rozszerzające	dopełniające	
Elektromagnes - budowa, działanie, zastosowanie (1 godz.)	opisuje działanie elektromagnesu i rolę rdzenia w elektromagnesie		X			

	buduje prosty elektromagnes	X				

	planuje doświadczenie - demonstrację działania elektromagnesu			X		

	demonstruje działanie elektromagnesu i rolę rdzenia w elektromagnesie		X			

	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów 
i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia		X			

	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady wykorzystania elektromagnesu	X				

	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych), wyszukuje, selekcjonuje i krytycznie analizuje informacje na temat wykorzystania elektromagnesu			X		
Oddziaływanie magnesów 
z elektromagnesami (2 godz.)	posługuje się pojęciem siły elektrodynamicznej	X				

	demonstruje wzajemne oddziaływanie magnesów z elektromagnesami			X		

	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów
 i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny, formułuje wnioski (od czego zależy wartość siły elektrodynamicznej)		X			

	opisuje wzajemne oddziaływanie magnesów z elektromagnesami		X			

	"posługuje się wzorem na wartość siły elektrodynamicznej				X	

	wyznacza kierunek i zwrot siły elektrodynamicznej za pomocą reguły lewej dłoni			X		

	bada doświadczalnie zachowanie się zwojnicy, przez którą płynie prąd elektryczny, w polu magnetycznym				X	

	wyjaśnia działanie silnika elektrycznego prądu stałego		X			

	demonstruje działanie silnika elektrycznego prądu stałego			X		

	przedstawia przykłady zastosowania silnika elektrycznego prądu stałego	X				

				R – treści	nadprogramowe	

Temat lekcji (niezbędny czas)

	Cele operacyjne Uczeń:	Wymagania	
	
	podstawowe	ponadpodstawowe	
	
	konieczne	podstawowe	Rozszerzające	dopełniające	
R Indukcja
elektromagnetyczna
(2 godz.)	Rplanuje doświadczenie związane z badaniem zjawiska indukcji elektromagnetycznej				X	
	Rdemonstruje wzbudzanie prądu indukcyjnego		X			
	Ropisuje zjawisko indukcji elektromagnetycznej			X		
	Rposługuje się pojęciem prądu indukcyjnego		X			
	Rokreśla kierunek prądu indukcyjnego			X		
	Ropisuje działanie prądnicy prądu przemiennego i wskazuje przykłady jej wykorzystania, charakteryzuje prąd przemienny				X	
	Ropisuje budowę i działanie transformatora, podaje przykłady zastosowania transformatora				X	
	Rdemonstruje działanie transformatora, bada doświadczalnie, od czego zależy iloraz napięcia na uzwojeniu wtórnym i napięcia na uzwojeniu pierwotnym; bada doświadczalnie związek pomiędzy tym ilorazem 
a ilorazem natężenia prądu w uzwojeniu pierwotnym i natężenia prądu w uzwojeniu wtórnym				X	
	Rwyjaśnia, na czym polega wytwarzanie i przesyłanie energi elektrycznej			X		
	Rwykorzystuje zależność między ilorazem napięcia na uzwojeniu wtórnym i napięcia na uzwojeniu pierwotnym a ilorazem natężenia prądu w uzwojeniu pierwotnym i natężenia prądu w uzwojeniu wtórnym 
do rozwiązywania prostych zadań obliczeniowych			X		
	Rposługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych) dotyczących odkrycia zjawiska indukcji elektromagnetycznej, wyszukuje, selekcjonuje i krytycznie analizuje informacje na temat wytwarzania i przesyłania energii elektrycznej				X	

1. Drgania i fale (10 godzin lekcyjnych, w tym 1–2 godzin na powtórzenie materiału i sprawdzian) 
R – treści nadprogramowe

Zagadnienie (tematy lekcji)	Cele operacyjne
Uczeń:	Wymagania	
		podstawowe	ponadpodstawowe	
		konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Ruch drgający 
(2–3 godz.)	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego	X				
	wyodrębnia ruch drgający z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia		X			
	planuje doświadczenie związane z badaniem ruchu drgającego, w szczególności z wyznaczaniem okresu i częstotliwości drgań ciężarka zawieszonego na sprężynie oraz okresu i częstotliwości drgań wahadła matematycznego			X		
	wyznacza okres i częstotliwość drgań ciężarka zawieszonego na sprężynie oraz okres i częstotliwość drgań wahadła matematycznego; mierzy: czas, długość; posługuje się pojęciem niepewności pomiarowej		X			
	odczytuje dane z tabeli i zapisuje dane w formie tabeli		X			
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny 	X				
	opisuje ruch ciężarka na sprężynie i ruch wahadła matematycznego			X		
	posługuje się pojęciami amplitudy drgań, okresu i częstotliwości do opisu drgań, wskazuje położenie równowagi drgającego ciała		X			
	stosuje do obliczeń związek między okresem i częstotliwością drgań, rozróżnia wielkości dane i szukane, szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych, przelicza wielokrotności i podwielokrotności (przedrostki mikro-, mili-, centy-); przelicza jednostki czasu (sekunda, minuta, godzina), zapisuje wynik pomiaru lub obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)	X				
	wskazuje położenie równowagi oraz odczytuje amplitudę i okres z wykresu x(t) dla drgającego ciała (na podstawie tego wykresu rozpoznaje zależność rosnącą i malejącą oraz wskazuje wielkość maksymalną i minimalną)		X			
	analizuje przemiany energii w ruchu ciężarka na sprężynie i w ruchu wahadła matematycznego			X		
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu) dotyczącymi pracy zegarów wahadłowych, w szczególności wykorzystania w nich zależności częstotliwości drgań od długości wahadła i zjawiska izochronizmu				X	
Fale mechaniczne (2 godz.)	opisuje mechanizm przekazywania drgań z jednego punktu ośrodka do drugiego w przypadku fal na napiętej linie 		X			
	wyodrębnia ruch falowy (fale mechaniczne) z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia	X				
	planuje doświadczenie związane z badaniem ruchu falowego		X			
	demonstruje wytwarzanie fal na sznurze i na powierzchni wody	X				
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	posługuje się pojęciami: amplitudy, okresu i częstotliwości, prędkości i długości fali do opisu fal harmonicznych 		X			
	stosuje do obliczeń związki między okresem, częstotliwością, prędkością i długością fali, rozróżnia wielkości dane i szukane, szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych, zapisuje wynik obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)		X			
	Rodróżnia fale podłużne od fal poprzecznych, wskazując odpowiednie przykłady			X		
	Ropisuje mechanizm rozchodzenia się fal podłużnych i poprzecznych				X	
	Rdemonstruje i opisuje zjawiska: odbicia, załamania, dyfrakcji i interferencji fal, podaje przykłady występowania tych zjawisk w przyrodzie				X	
	Rdemonstruje i opisuje zjawisko rezonansu mechanicznego			X		
	wyszukuje i selekcjonuje informacje dotyczące fal mechanicznych, np. skutków działania fal na morzu lub oceanie lub Rskutków rezonansu mechanicznego			X		
Fale dźwiękowe
(2–3 godz.)	opisuje mechanizm wytwarzania dźwięku w instrumentach muzycznych, głośnikach itp.		X			
	opisuje mechanizm przekazywania drgań z jednego punktu ośrodka do drugiego w przypadku fal dźwiękowych w powietrzu			X		
	wyodrębnia fale dźwiękowe z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia	X				
	posługuje się pojęciami: amplitudy, okresu i częstotliwości, prędkości i długości fali do opisu fal dźwiękowych, stosuje do obliczeń związki między tymi wielkościami		X			
	odczytuje dane z tabeli (diagramu)	X				
	rozpoznaje zależność rosnącą i malejącą na podstawie wykresów różnych fal dźwiękowych, wskazuje wielkość maksymalną i minimalną	X				
	planuje doświadczenie związane z badaniem cech fal dźwiękowych, w szczególności z badaniem zależności wysokości i głośności dźwięku od częstotliwości i amplitudy drgań źródła tego dźwięku			X		
	wytwarza dźwięki o większej i mniejszej częstotliwości od danego dźwięku za pomocą dowolnego drgającego przedmiotu lub instrumentu muzycznego		X			
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	posługuje się pojęciami wysokości i głośności dźwięku, podaje wielkości fizyczne, od których zależą wysokość i głośność dźwięku		X			
	Rposługuje się pojęciem „barwa dźwięku”				X	
	wykazuje na przykładach, że w życiu człowieka dźwięki pełnią różne role i mają różnoraki charakter		X			
	przedstawia skutki oddziaływania hałasu i drgań na organizm człowieka oraz sposoby ich łagodzenia  			X		
	Rrozróżnia zjawiska echa i pogłosu 			X		
	Rdemonstruje i opisuje zjawisko rezonansu akustycznego, podaje przykłady jego skutków				X	
	rozróżnia dźwięki, infradźwięki i ultradźwięki, posługuje się pojęciami infradźwięków i ultradźwięków, wskazuje zagrożenia dla człowieka stwarzane przez infradźwięki oraz przykłady wykorzystania ultradźwięków		X			
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu) dotyczących dźwięków, infradźwięków i ultradźwięków			X		
Fale elektromagnetyczne 
(2 godz.)	porównuje (wymienia cechy wspólne i różnice) mechanizmy rozchodzenia się fal mechanicznych i elektromagnetycznych		X			
	opisuje zjawisko powstawania fal elektromagnetycznych			X		
	Rdemonstruje drgania elektryczne				X	
	nazywa rodzaje fal elektromagnetycznych	X				
	podaje przykłady zastosowania fal elektromagnetycznych (np. w telekomunikacji)		X			
	opisuje przykłady zastosowania fal elektromagnetycznych		X			
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych), m.in. wskazuje przykłady wykorzystania fal elektromagnetycznych w różnych dziedzinach życia, a także zagrożenia dla człowieka stwarzane przez niektóre fale elektromagnetyczne			X		
	Rwyjaśnia, jak fale elektromagnetyczne o bardzo dużej częstotliwości (np. promieniowanie nadfioletowe  i rentgenowskie) wpływają na organizm człowieka				X	

Optyka (co najmniej 12 godzin lekcyjnych, w tym 1–2 godzin na powtórzenie materiału i sprawdzian – bez treści rozszerzonych)
 
R – treści nadprogramowe
Zagadnienie (tematy lekcji)	Cele operacyjne
Uczeń:	Wymagania	
		podstawowe	ponadpodstawowe	
		konieczne	podstawowe	rozszerzające	dopełniające	
Światło i jego właściwości
(2 godz.)	porównuje (wymienia cechy wspólne i różnice) mechanizmy rozchodzenia się fal mechanicznych i elektromagnetycznych		X			
	podaje przybliżoną prędkość światła w próżni, wskazuje prędkość światła jako maksymalną prędkość przepływu informacji		X			
	wymienia i klasyfikuje źródła światła, podaje przykłady	X				
	planuje doświadczenie związane z badaniem rozchodzenia się światła			X		
	bada doświadczalnie rozchodzenie się światła		X			
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	opisuje właściwości światła, posługuje się pojęciami: promień optyczny, ośrodek optyczny, ośrodek optycznie jednorodny		X			
	odczytuje dane z tabeli (prędkość światła w danym ośrodku)	X				
	stosuje do obliczeń związek między długością i częstotliwością fali, rozróżnia wielkości dane i szukane, szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych, przelicza wielokrotności i podwielokrotności (przedrostki mikro-, mili-, centy-), przelicza jednostki czasu (sekunda, minuta, godzina), zapisuje wynik pomiaru lub obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)		X			
	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady prostoliniowego rozchodzenia się światła	X				
	demonstruje zjawiska cienia i półcienia, wyodrębnia zjawiska z kontekstu		X			
	wyjaśnia powstawanie obszarów cienia i półcienia za pomocą prostoliniowego rozchodzenia się światła w ośrodku jednorodnym			X		
	opisuje zjawiska zaćmienia Słońca i Księżyca			X		
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu) dotyczącymi źródeł i właściwości światła oraz zasad ochrony narządu wzroku				X	
RKorpuskularno-falowa natura światła (2 godz.)	Rbada zjawiska dyfrakcji i interferencji światła, wyodrębnia je z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia			X		
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny		X			
	Ropisuje zjawiska dyfrakcji i interferencji światła, wskazuje przykłady tych zjawisk w otaczającej rzeczywistości				X	
	Ropisuje zjawisko fotoelektryczne, podaje przykłady jego zastosowania				X	
	Rwyjaśnia, dlaczego mówimy, że światło ma dwoistą naturę				X	
	Rwyszukuje i selekcjonuje informacje dotyczące występowania zjawisk dyfrakcji i interferencji światła w przyrodzie i życiu codziennym, a także ewolucji poglądów na temat natury światła			X		
Odbicie i rozproszenie światła
(1 godz.)	bada doświadczalnie zjawisko odbicia światła – projektuje i przeprowadza doświadczenie potwierdzające równość kątów padania i odbicia		X			
	formułuje prawo odbicia, posługując się pojęciami: kąt padania, kąt odbicia		X			
	demonstruje doświadczalnie zjawisko rozproszenia światła	X				
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	opisuje zjawiska: odbicia i rozproszenia światła, podaje przykłady ich występowania i wykorzystania		X			
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu) dotyczącymi zjawisk odbicia i rozproszenia światła			X		
Zwierciadła
(2 godz.)	wymienia i rozróżnia rodzaje zwierciadeł, wskazuje w otoczeniu przykłady różnych rodzajów zwierciadeł	X				
	wyjaśnia powstawanie obrazu pozornego w zwierciadle płaskim, wykorzystując prawo odbicia		X			
	bada doświadczalnie skupianie równoległej wiązki światła za pomocą zwierciadła kulistego wklęsłego 	X				
	opisuje skupianie promieni w zwierciadle kulistym wklęsłym, posługując się pojęciami ogniska i ogniskowej oraz wzorem opisującym zależność między ogniskową i promieniem krzywizny zwierciadła kulistego			X		
	rysuje konstrukcyjnie obrazy wytworzone przez zwierciadła wklęsłe		X			
	określa cechy obrazów wytworzone przez zwierciadła wklęsłe, posługuje się pojęciem powiększenia obrazu, rozróżnia obrazy rzeczywiste i pozorne oraz odwrócone i proste		X			
	rozwiązuje zadania rachunkowe z zastosowaniem wzoru na powiększenie obrazu, zapisuje wielkości dane i szukane		X			
	Rdemonstruje rozproszenie równoległej wiązki światła w zwierciadle kulistym wypukłym, posługuje się ogniskiem pozornym			X		
	Rrysuje konstrukcyjnie obrazy wytworzone przez zwierciadła kuliste wklęsłe				X	
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych), m.in. wskazuje przykłady wykorzystania zwierciadeł w różnych dziedzinach życia			X		
Załamanie światła
(2–3 godz.)	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady załamania światła, wyodrębnia zjawisko załamania światła z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia		X			
	planuje doświadczenie związane z badaniem przejścia światła z ośrodka rzadszego do ośrodka gęstszego optycznie i odwrotnie		X			
	demonstruje zjawisko załamania światła (zmiany kąta załamania przy zmianie kąta padania – jakościowo)	X				
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	opisuje (jakościowo) bieg promieni przy przejściu światła z ośrodka rzadszego do ośrodka gęstszego optycznie i odwrotnie, posługując się pojęciem kąta załamania	X				
	Rformułuje prawo załamania światła			X		
	opisuje zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia, podaje przykłady jego zastosowania			X		
	demonstruje i opisuje zjawisko rozszczepienia światła za pomocą pryzmatu 		X			
	opisuje światło białe jako mieszaninę barw, a światło lasera – jako światło jednobarwne		X			
	Rrozwiązuje zadania rachunkowe z zastosowaniem prawa załamania światła			X		
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych), np. wskazuje przykłady wykorzystania światłowodów, laserów i pryzmatów, opisuje powstawanie tęczy				X	
Soczewki
(3 godz.)	wymienia i rozróżnia różne rodzaje soczewek	X				
	planuje i demonstruje doświadczenie związane z badaniem biegu promieni przechodzących przez soczewkę skupiającą i wyznaczaniem jej ogniskowej			X		
	opisuje bieg promieni przechodzących przez soczewkę skupiającą (biegnących równolegle do osi optycznej), posługując się pojęciami ogniska, ogniskowej i zdolności skupiającej soczewki 		X			
	planuje doświadczenie związane z wytwarzaniem za pomocą soczewki skupiającej ostrego obraz przedmiotu na ekranie			X		
	wytwarza za pomocą soczewki skupiającej ostry obraz przedmiotu na ekranie, dobierając doświadczalnie położenie soczewki i przedmiotu		X			
	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny	X				
	rysuje konstrukcyjnie obrazy wytworzone przez soczewki, rozróżnia obrazy rzeczywiste, pozorne, proste, odwrócone, powiększone, pomniejszone			X		
	opisuje powstawanie obrazów w oku ludzkim, wyjaśnia pojęcia krótkowzroczności i dalekowzroczności oraz opisuje rolę soczewek w ich korygowaniu		X			
	odczytuje dane z tabeli i zapisuje dane w formie tabeli, posługuje się pojęciem niepewności pomiarowej, zapisuje wynik pomiaru lub obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)		X			
	Rrozwiązuje zadania, korzystając z wzorów na powiększenie i zdolność skupiającą oraz rysując konstrukcyjnie obraz wytworzony przez soczewkę				X	
	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu), m.in. dotyczącymi narządu wzroku i korygowania zaburzeń widzenia			X		
RPrzyrządy optyczne. Zjawiska optyczne w przyrodzie 
(1–2 godz.)	Rwymienia i opisuje różne przyrządy optyczne (mikroskop, lupa, luneta itd.)				X	
	Rrysuje konstrukcyjnie obrazy otrzymywane za pomocą różnych przyrządów optycznych				X	
	Rrozwiązuje zadania rachunkowe z zastosowaniem wzoru na zdolność skupiającą układu soczewek, np. szkieł okularowych i oka				X	
	Ropisuje przykłady zjawisk optycznych występujących w przyrodzie			X		
	Rposługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu), m.in. opisuje przykłady wykorzystania przyrządów optycznych w różnych dziedzinach życia			X